Çocuklarda Kawasaki Hastalığı Kawasaki Disease in Children
Uzm. Dr. Gökhan DAVUTOĞLU · Ümraniye Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Ümraniye Pediatric Specialist
Ümraniye · Üsküdar · Ataşehir · Kadıköy · Beykoz · Tüm Anadolu Yakası Serving Ümraniye · Üsküdar · Ataşehir · Kadıköy · Beykoz · All Asian Side of Istanbul
Kawasaki hastalığı çocukluk çağında görülen, vücuttaki orta çaplı damarları etkileyen iltihabi (vaskülitik) bir hastalıktır. En önemli özelliği, tedavi edilmediğinde kalbi besleyen koroner damarlarda hasara ve anevrizma adı verilen damar genişlemelerine yol açabilmesidir. Neyse ki günümüzde erken tanı ve uygun tedavi sayesinde çocukların büyük çoğunluğu tamamen iyileşmekte ve kalıcı kalp hasarı gelişmeden sağlığına kavuşmaktadır. Kawasaki disease is an inflammatory (vasculitic) disease seen in childhood that affects medium-sized blood vessels in the body. Its most important feature is that, when untreated, it can cause damage to the coronary arteries that supply the heart and lead to vessel dilations called aneurysms. Fortunately, today, thanks to early diagnosis and appropriate treatment, the vast majority of children fully recover and regain their health without developing permanent heart damage.
Bu nedenle Kawasaki hastalığında en önemli konu erken tanı ve tedaviye zamanında başlanmasıdır. For this reason, the most important issue in Kawasaki disease is early diagnosis and starting treatment on time.
Kawasaki Hastalığı Nedir? What Is Kawasaki Disease?
Kawasaki hastalığı ilk kez 1967 yılında Japon çocuk hekimi Tomisaku Kawasaki tarafından tanımlanmıştır. Kawasaki disease was first described in 1967 by the Japanese pediatrician Tomisaku Kawasaki.
Bugün hâlâ hastalığın kesin nedeni bilinmemektedir. Bilim insanları, genetik yatkınlığı olan bazı çocuklarda geçirilen bir enfeksiyonun bağışıklık sistemini aşırı uyardığını ve bunun sonucunda damar duvarlarında yaygın bir iltihap geliştiğini düşünmektedir. Hastalığın bakteri veya virüs kaynaklı olduğu kesin olarak gösterilememiştir ve bulaşıcı bir hastalık değildir. Today, the exact cause of the disease is still unknown. Scientists believe that in some genetically predisposed children, an infection overstimulates the immune system, resulting in widespread inflammation in the vessel walls. It has not been definitively shown that the disease is caused by bacteria or a virus, and it is not a contagious disease.
Hangi Çocuklarda Daha Sık Görülür? In Which Children Is It More Common?
Kawasaki hastalığı her yaşta görülebilse de en sık: Although Kawasaki disease can be seen at any age, it is most commonly seen:
- 6 ay ile 5 yaş arasındaki çocuklarda,In children between 6 months and 5 years of age,
- Özellikle 2 yaşın altındaki çocuklarda,Especially in children under 2 years of age,
- Erkek çocuklarda kızlara göre biraz daha sık görülür.It is somewhat more common in boys than girls.
Altı aydan küçük bebeklerde hastalık daha nadir görülür; ancak görüldüğünde belirtiler tam gelişmeyebilir ve koroner damar tutulumu riski daha yüksek olabilir. Bu nedenle bu yaş grubunda uzun süren açıklanamayan ateş çok dikkatli değerlendirilmelidir. The disease is rarer in infants under six months of age; however, when it occurs, symptoms may not fully develop and the risk of coronary artery involvement may be higher. For this reason, prolonged unexplained fever in this age group should be evaluated very carefully.
Hastalık Nasıl Başlar? How Does the Disease Begin?
Kawasaki hastalığının en önemli belirtisi yüksek ve inatçı ateştir. The most important symptom of Kawasaki disease is high, persistent fever.
Ateş genellikle:The fever is usually:
- 38,5–40 °C arasındadır.Between 38.5–40 °C.
- En az 5 gün sürer.Lasts at least 5 days.
- Antibiyotik tedavisine rağmen devam eder.Continues despite antibiotic treatment.
- Ateş düşürücülerle tam olarak kontrol altına alınamayabilir.May not be fully controlled with fever reducers.
Ateş başladıktan sonraki birkaç gün içinde diğer belirtiler ortaya çıkmaya başlar. Within a few days after the fever begins, other symptoms start to appear.
En Sık Görülen Klinik Bulgular Most Common Clinical Findings
Tanıda en önemli ipuçları aşağıdaki belirtilerdir: The most important clues in diagnosis are the following symptoms:
1. Gözlerde Kızarıklık1. Red Eyes
- Her iki gözde de kızarıklık görülür.Redness is seen in both eyes.
- Genellikle çapaklanma olmaz.There is usually no discharge.
- Çocuk gözünü açabilir ancak gözler belirgin şekilde kırmızıdır.The child can open the eyes, but they are noticeably red.
2. Ağız ve Dudak Değişiklikleri2. Mouth and Lip Changes
- Dudaklarda kuruma ve çatlamaDryness and cracking of the lips
- Ağız içinde yaygın kızarıklıkWidespread redness inside the mouth
- "Çilek dili" görünümü"Strawberry tongue" appearance
- Dil üzerinde belirgin kırmızı kabarıklıklarProminent red bumps on the tongue
Bu bulgular hastalığın en dikkat çekici belirtilerindendir.These findings are among the most striking symptoms of the disease.
3. Döküntü3. Rash
- Vücudun farklı bölgelerinde görülebilir.Can be seen on different parts of the body.
- Tek tip değildir.It is not uniform in type.
- Kızamık, kızıl veya alerjik döküntülere benzeyebilir.May resemble measles, scarlet fever, or allergic rashes.
- Kaşıntı genellikle belirgin değildir.Itching is usually not prominent.
4. El ve Ayaklarda Değişiklikler4. Changes in Hands and Feet
Hastalığın erken döneminde:In the early period of the disease:
- Avuç içlerinde kızarıklıkRedness of the palms
- Ayak tabanlarında kızarıklıkRedness of the soles
- El ve ayaklarda şişlikSwelling of the hands and feet
İyileşme döneminde ise özellikle el ve ayak parmak uçlarında deri soyulması görülebilir.During the recovery period, skin peeling may be seen, especially at the fingertips and toe tips.
5. Boyunda Lenf Bezi Şişliği5. Neck Lymph Node Swelling
- Genellikle tek taraflıdır.Usually one-sided.
- Boyunda ağrılı veya ağrısız şişlik şeklinde fark edilir.Noticed as painful or painless swelling in the neck.
- Her çocukta görülmeyebilir.May not be seen in every child.
Başka Hangi Bulgular Olabilir? What Other Findings May Occur?
Bazı çocuklarda şu belirtiler de görülebilir:The following symptoms may also be seen in some children:
- Aşırı huzursuzlukExcessive irritability
- İştahsızlıkLoss of appetite
- KusmaVomiting
- İshalDiarrhea
- Karın ağrısıAbdominal pain
- Eklem ağrılarıJoint pain
- Safra kesesi iltihabıGallbladder inflammation
- Karaciğer enzimlerinde yükselmeElevated liver enzymes
- İdrarda enfeksiyon olmadan beyaz kan hücresi görülmesiWhite blood cells in the urine without infection
Bu nedenle hastalık bazen farklı enfeksiyonlarla karıştırılabilir.For this reason, the disease can sometimes be confused with other infections.
Ne Zaman Kawasaki Hastalığından Şüphelenmeliyiz? When Should We Suspect Kawasaki Disease?
Aşağıdaki durumlarda mutlaka çocuk doktoru tarafından değerlendirilmelidir:In the following situations, evaluation by a pediatrician is essential:
- Beş günden uzun süren yüksek ateş,High fever lasting more than five days,
- Ateşe eşlik eden göz kızarıklığı,Red eyes accompanying the fever,
- Dudak çatlaması veya çilek dili,Cracked lips or strawberry tongue,
- Döküntü,Rash,
- El ve ayaklarda kızarıklık veya şişlik,Redness or swelling of the hands and feet,
- Boyunda lenf bezi büyümesi.Neck lymph node enlargement.
Özellikle antibiyotik tedavisine rağmen ateş devam ediyorsa Kawasaki hastalığı mutlaka akılda tutulmalıdır. Kawasaki disease should always be kept in mind, especially if fever persists despite antibiotic treatment.
Bebeklerde tüm belirtiler aynı anda görülmeyebilir. Bu durum "inkomplet (eksik) Kawasaki hastalığı" olarak adlandırılır ve tanısı daha zor olabilir. Güncel kılavuzlar, özellikle uzun süren açıklanamayan ateşi olan bebeklerde bu olasılığın mutlaka değerlendirilmesini önermektedir. In infants, all symptoms may not be seen at the same time. This is called "incomplete Kawasaki disease" and can be more difficult to diagnose. Current guidelines recommend that this possibility must always be evaluated, especially in infants with prolonged unexplained fever.
Tanı Nasıl Konur? How Is It Diagnosed?
Kawasaki hastalığını kesin olarak gösteren tek bir kan testi yoktur. There is no single blood test that definitively shows Kawasaki disease.
Tanı; çocuğun öyküsü, muayene bulguları ve laboratuvar sonuçlarının birlikte değerlendirilmesiyle konur. The diagnosis is made by evaluating the child's history, examination findings, and laboratory results together.
Doktor gerekli gördüğünde şu tetkikleri isteyebilir:When deemed necessary, the doctor may request the following tests:
- Tam kan sayımıComplete blood count
- CRP ve sedimentasyonCRP and ESR (sedimentation rate)
- Karaciğer fonksiyon testleriLiver function tests
- ElektrolitlerElectrolytes
- İdrar tahliliUrinalysis
- Gerektiğinde BNP veya troponinBNP or troponin when needed
- Ekokardiyografi (kalp ultrasonu)Echocardiography (heart ultrasound)
Ekokardiyografi özellikle koroner damarların değerlendirilmesi açısından çok önemlidir ve tanı anında mümkün olan en kısa sürede yapılmalıdır. Echocardiography is especially important for evaluating the coronary arteries and should be performed as soon as possible at the time of diagnosis.
Hastalığın En Önemli Riski Nedir? What Is the Most Important Risk of the Disease?
Kawasaki hastalığının en ciddi komplikasyonu koroner arter anevrizmasıdır. The most serious complication of Kawasaki disease is coronary artery aneurysm.
Koroner arterler kalbi besleyen damarlardır. Coronary arteries are the vessels that supply the heart.
Tedavi edilmeyen çocukların yaklaşık dörtte birinde bu damarlarda genişleme veya balonlaşma gelişebilir. Günümüzde hastalık ilk 10 gün içinde uygun şekilde tedavi edildiğinde bu risk büyük ölçüde azalır. In about one-quarter of untreated children, dilation or ballooning may develop in these vessels. Today, this risk is greatly reduced when the disease is appropriately treated within the first 10 days.
Tedavi Nasıl Yapılır? How Is It Treated?
Kawasaki hastalığında amaç damar iltihabını en kısa sürede durdurmaktır. The goal in Kawasaki disease is to stop the vessel inflammation as soon as possible.
Bu nedenle tedavi mümkünse hastalığın ilk 10 günü içinde başlanmalıdır. Therefore, treatment should be started, if possible, within the first 10 days of the disease.
Günümüzde standart tedavi şunlardan oluşur:Today, standard treatment consists of:
- İntravenöz immünoglobulin (IVIG): Damar yoluyla tek doz verilen bu tedavi, koroner damar hasarı riskini belirgin şekilde azaltır.Intravenous immunoglobulin (IVIG): This treatment, given as a single intravenous dose, significantly reduces the risk of coronary vessel damage.
- Aspirin: İlk günlerde iltihabı azaltmak için, daha sonra ise düşük dozda pıhtı oluşumunu önlemek amacıyla kullanılır.Aspirin: Used in the first days to reduce inflammation, and later at a low dose to prevent clot formation.
Bazı yüksek riskli çocuklarda veya IVIG tedavisine yanıt alınamayan durumlarda kortikosteroidler ya da biyolojik ilaçlar (örneğin infliksimab) gibi ek tedaviler gerekebilir. Tedavi seçimi çocuğun klinik durumuna göre çocuk kardiyolojisi ve çocuk romatolojisi ekipleri tarafından planlanır. In some high-risk children or in cases that do not respond to IVIG treatment, additional treatments such as corticosteroids or biologic drugs (e.g., infliximab) may be required. The choice of treatment is planned by pediatric cardiology and pediatric rheumatology teams according to the child's clinical condition.
Takip Nasıl Yapılır? How Is Follow-up Done?
Tedavi sonrasında çocukların düzenli olarak çocuk kardiyolojisi tarafından izlenmesi gerekir. After treatment, children need to be regularly monitored by pediatric cardiology.
Takipte:During follow-up:
- Klinik muayene,Clinical examination,
- Kan testleri,Blood tests,
- Tekrarlayan ekokardiyografi incelemeleri yapılır.Repeated echocardiography examinations are performed.
Koroner damarlarda sorun gelişmeyen çocukların büyük çoğunluğu zamanla tamamen normal yaşamına döner. Koroner damar tutulumu olan çocuklarda ise takip süresi daha uzun olabilir ve tedavi kişiye özel planlanır. The vast majority of children who do not develop coronary artery problems return to a completely normal life over time. In children with coronary artery involvement, the follow-up period may be longer, and treatment is planned individually.
Önemli Mesajlar Key Messages
- Beş günden uzun süren yüksek ateş hiçbir zaman "nasıl olsa geçer" diye bekletilmemelidir.High fever lasting more than five days should never be left waiting with the assumption "it will pass anyway."
- Ateşe göz kızarıklığı, dudak çatlaması ve döküntü eşlik ediyorsa Kawasaki hastalığı akla gelmelidir.If fever is accompanied by red eyes, cracked lips, and a rash, Kawasaki disease should come to mind.
- Erken tanı, kalp damarlarını korumanın en etkili yoludur.Early diagnosis is the most effective way to protect the heart vessels.
- Tedavi edilen çocukların büyük çoğunluğu tamamen iyileşir.The vast majority of treated children fully recover.
- Düzenli kardiyoloji kontrolleri ihmal edilmemelidir.Regular cardiology check-ups should not be neglected.
Sonuç Conclusion
Kawasaki hastalığı çocukluk çağında görülen önemli ancak tedavi edilebilir bir damar iltihabıdır. En önemli belirti günlerce süren yüksek ateştir. Buna gözlerde kızarıklık, dudak ve ağız değişiklikleri, döküntü, el ve ayaklarda şişlik ile boyunda lenf bezi büyümesi eşlik edebilir. Hastalığın en önemli riski kalbi besleyen koroner damarların etkilenmesidir. Ancak günümüzde erken tanı, zamanında IVIG tedavisi ve düzenli kardiyoloji takibi sayesinde çocukların büyük çoğunluğu kalıcı sorun yaşamadan sağlığına kavuşmaktadır. Kawasaki disease is an important but treatable vascular inflammation seen in childhood. The most important symptom is high fever lasting for days. This may be accompanied by red eyes, changes in the lips and mouth, rash, swelling of the hands and feet, and neck lymph node enlargement. The most important risk of the disease is involvement of the coronary arteries that supply the heart. However, today, thanks to early diagnosis, timely IVIG treatment, and regular cardiology follow-up, the vast majority of children recover without experiencing permanent problems.
Çocuğunuz için randevu alın Book an Appointment for Your Child
Ümraniye Fera Business Kule — Üsküdar, Ataşehir, Kadıköy, Beykoz ve tüm Anadolu Yakası'ndan kolayca ulaşılabilir. Uzun süren ateş ve döküntü şikayetleri için Ümraniye'nin deneyimli çocuk uzmanından randevu alın. Ümraniye Fera Business Tower — Easily accessible from Üsküdar, Ataşehir, Kadıköy, Beykoz and all of the Asian Side. Book with an experienced pediatric specialist in Ümraniye for prolonged fever and rash concerns.