Aşılar, modern tıbbın en büyük başarılarından biridir. Günümüzde birçok ciddi enfeksiyon hastalığının ya tamamen ortadan kalkması ya da nadir görülmesi, büyük ölçüde aşı uygulamaları sayesinde mümkün olmuştur. Özellikle bebeklik ve çocukluk döneminde yapılan aşılar, hayat boyu sürecek bağışıklığın temelini oluşturur.
Pasif Bağışıklık: Bebek, anne karnında ve anne sütü ile hazır antikorlar alır. Geçicidir, ilk aylarda koruyucu olsa da zamanla azalır.
Aktif Bağışıklık: Aşılar veya hastalık geçirilmesi ile oluşur. Vücut kendi bağışıklık hafızasını geliştirir ve uzun süreli koruma sağlar.
Aşılar, hastalık geçirmeden güvenli şekilde aktif bağışıklık oluşturur.
Bebeklerin bağışıklık sistemi henüz tam gelişmemiş, enfeksiyonlara daha açık ve hastalıkları daha ağır geçirme riski yüksektir. Bu nedenle aşılar erken dönemde başlatılır, kısa aralıklarla tekrarlanır ve bazen aynı anda birden fazla aşı uygulanır. Amaç bebeği en hassas dönemde hızlı ve etkili şekilde korumaktır.
Aşı sonrası oluşan bağışıklık zamanla azalabilir. Belirli yaşlarda pekiştirme dozları yapılır, bağışıklık sistemi yeniden uyarılır ve koruyuculuk uzun yıllar devam eder. Aşı takvimine uyum, koruyuculuğun sürekliliği için kritik önemdedir.
Çocuk felci (polio) birçok ülkede ortadan kalktı; difteri, tetanoz, kızamık gibi hastalıklar ciddi oranda azaldı; ölüm ve sakatlık oranları dramatik şekilde düştü.
Aşı sadece bireyi değil, toplumu da korur. Aşılı birey sayısı arttıkça hastalık yayılmaz; aşı olamayan bebekler ve riskli gruplar korunur, salgınların önüne geçilir.
Bugün nadir gördüğümüz birçok hastalık aşılar sayesinde kontrol altındadır. Aşılamanın aksaması bu hastalıkların yeniden ortaya çıkmasına neden olabilir.
— Uzm. Dr. Gökhan DAVUTOĞLU, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
Uzm. Dr. Gökhan DAVUTOĞLU – Ümraniye, İstanbul
